Erkek Kaynaklı Kısırlık

Erkek Kaynaklı Kısırlık (Erkek İnfertilitesi)

İnfertilite, düzenli korunmasız ilişkiye rağmen 1 yıl içinde gebelik elde edilememesidir; çiftlerin yaklaşık %15’ini etkiler ve olguların yaklaşık yarısında erkek faktörü rol oynar. Bu nedenle her zaman her iki partner birlikte değerlendirilmelidir.

Sık görülen nedenler

  • Varikosel (testis toplardamar genişlemesi)

  • Hormon bozuklukları (ör. hipogonadizm), tiroid etkilenmeleri

  • Tıkanıklıklar (vas deferens/epididim, ejakülatuvar kanal; doğuştan kanal yokluğu/CBAVD)

  • Sperm üretim bozuklukları (non-obstrüktif azospermi)

  • Cinsel işlev/e­jakülasyon bozuklukları, çevresel–yaşam tarzı faktörleri
    Tanının temeli semen analizi ve hedefe yönelik tetkiklerdir.

İlk randevuda neler yapıyoruz?

Ataşehir Üroloji’de değerlendirme şu adımlarla ilerler:

  • Semen analizi (WHO 6. baskı standardı): Örnek öncesi 2–7 gün cinsel perhiz önerilir; şüpheli/bozuk sonuçlarda tekrar test istenir. Analiz, tek başına “kısırlık tanısı” koymak için yeterli değildir; klinik bağlam şarttır. İrisPMC+1

  • Hormon profili: FSH, LH, testosteron (gerektiğinde prolaktin/TSH).

  • Görüntüleme: Skrotal/Transrektal USG; tıkanıklık veya varikosel şüphesinde yol göstericidir.

  • Genetik testler (gerektiğinde): Karyotip, Y-kromozomu AZF delesyonu; CBAVD düşünülüyorsa CFTR değerlendirmesi ve çift danışmanlığı.

Tedavi: Kişiye özel, basamaklı yaklaşım

Tek bir “herkese uyan” çözüm yoktur; plan, nedene göre yapılır.

1) Yaşam tarzı ve temel destek

Sigara bırakma, kilo–uyku–stres yönetimi, ısı maruziyetini azaltma (sauna/sıcak banyo vb.) gibi adımlar önerilir. Antioksidanların semen parametrelerine etkisi değişken; gebelik oranlarını artırdığına dair güçlü kanıt tutarlı değildir.

2) Varikosel onarımı (uygun hastada)

Elle hissedilebilen varikosel + anormal semen analizi olan ve çocuk isteyen erkeklerde onarım önerilebilir. Çalışmalar semen parametrelerinde düzelme ve doğal gebelik oranlarında artış bildirmektedir. Ağrı endikasyonunda başarı yüksektir.

3) Hormon tedavileri

Hipogonadotropik hipogonadizm gibi hormonal nedenlerde hCG ± FSH ile tedavi planlanır; aylara yayılan düzenli takip gerekir.

4) Tıkanıklıkların cerrahi tedavisi

Ejakülatuvar kanal tıkanıklığı veya vas/epididim düzeyi sorunlarında uygun olguda rekonstrüksiyon seçenekleri değerlendirilir; uygun olmayanlarda sperm elde etme + ICSI tercih edilir.

5) Sperm elde etme ve yardımcı üreme

Obstrüktif olgularda PESA/MESA/TESA gibi yöntemler, non-obstrüktif azospermi (NOA) olgularında ise micro-TESE birincil seçenektir; bu yaklaşım AUA/ASRM kılavuzlarında önerilir. Elde edilen spermle ICSI zorunludur.

Neden Ataşehir Üroloji – Prof. Dr. Murat Tuncer?

  • WHO standardına uygun laboratuvar akışı ve ayrıntılı üro-androlojik muayene

  • Varikosel, hormonal–genetik nedenler ve tıkanıklıklar için kişiye özel tedavi algoritması

  • Sperm elde etme (uygun olguda micro-TESE dahil) ve ICSI sürecine entegre, multidisipliner işbirliği

Randevu & planlama: Erkek faktörüne yönelik en doğru yaklaşımı Ataşehir Üroloji’de Prof. Dr. Murat Tuncer ile birlikte planlayalım.

Sık Sorulan Sorular

Semen analizinden önce kaç gün beklemeliyim?
Genellikle 2–7 gün arası perhiz önerilir; şüpheli sonuçlarda test tekrarlanır.

Varikosel onarımı gebelik şansını artırır mı?
Uygun hastalarda semen parametrelerinde düzelme ve doğal gebelikte artış rapor edilmiştir.

NOA’da en iyi sperm arama yöntemi hangisi?
Kılavuzlara göre micro-TESE birincil tercihtir; elde edilen sperm ICSI ile kullanılır.

Herkese antioksidan gerekir mi?
Hayır. Kanıt heterojen ve gebelik artışı açısından sınırlı; karar kişiye özeldir.